على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2541

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

خوردن و پايمال شدن خرابى و نقصان بدان وارد آمده باشد . فرسب ( farsab ) و فرسپ ( farsap ) ا . پ . شاه تير و چوب بزرگى كه بام خانه را بدان پوشند . و جامه‌ها و پارچه‌هاى الوانى كه در ايام نوروز و روزهاى جشن در و ديوار دكانها و خانه‌ها را بدانها آرايش كنند . فرسة ( farsat ) ا . ع . ريحى كه در پشت پديد آيد و موجب كوزى گردد و اطبا آن را رياح افرسه گويند . و يا دردى كه در گردن عارض شود . فرسة ( farasat ) ا . ع . اسب ماديان . فرست ( farast ) ا . پ . جادوئى و ساحرى . فرست ( ferest ) ا . پ . رسالت و فرستادگى . و مراسله . و هر چيز فرستاده شده مانند انعام و تحفه . فرستادگان ( ferest dag n ) پ . ج . فرستاده . فرستادگى ( ferest dagi ) ا . پ . روانه شدگى و راهى شدگى . و ارسال . و رسالت . فرستادن ( ferest dan ) ف م . پ . روانه كردن و راهى كردن و ارسال نمودن . فرستاده ( ferest de ) ص . پ . راهى شده و روانه شده و مرسول . و فرستاده شدن : راهى شدن و روانه شدن . فرستاده ( ferest de ) ا . پ . پيغمبر . و رسول . و هر چيز و يا هر كس كه از جانب كسى ارسال شده باشد . و ايلچى و سفير . و وكيل و گماشته . ج : فرستادگان . فرستاده وار ( ferest de - v r ) ص . پ . مانا برسول و سفير . فرستگان ( ferestag n ) پ . ج . فرسته . فرستگانى ( ferestag ni ) ا . پ . رسالت . فرستو ( farastu ) و ( ferestu ) و فرستوك ( farastuk ) و ( ferestuk ) ا . پ . پرستوك . فرستوه ( forestuh ) ا . پ . نام يكى از پادشاهان ملك چين . فرسته ( fereste ) ا . پ . رسول و پيغمبر . و قاصد . ج : فرستگان . و هر چيز كه براى كسى فرستند مانند تحفه و انعام و سوغات . فرسته ( fereste ) ص . پ . ارسال شده و فرستاده شده . فرسخ ( farsax ) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - فرسنگ كه عبارت از مسافت سه ميل باشد و هر ميلى چهار هزار ذراع . ج : فراسخ . و نيز فرسخ : آرامش و آسايش و سكون . و ساعت . و وسعت . و فرجه و رخنه و شكاف . و آنچه فرجه و رخنه نداشته باشد . و زمان دراز و مدت طويل . و زمان بين حركت و سكون . و هر چيز بسيار كه منقطع و سپرى نگردد . فرسخ ( farsax ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - فرسنگ . فرسخة ( farsaxat ) ا . ع . دفع غم و اندوه و زوال آن . فرسخة ( farsaxat ) م . ع . فرسخ البرد فرسخة : فرونشست سرما . فرسخ فرسخ ( farsax - farsax ) م ف . پ . از جائى و مكانى به جائى و مكانى ديگر . فرسد ( farsad ) پ . كلمهء فعل يعنى فرسايد و به چيزى نقصان و خرابى راه يابد . فرسدن ( farsodan ) ف ل . پ . فرسوده شدن . و پير شدن و عمر زياد كردن . فرسده ( farsode ) ص . پ . فرسوده شده و كاسته شده . و پير شده . فرسطاريون ( ferest riyun ) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - كرسنه . فرسطون ( farastun ) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - قپان . فرسق ( ferseq ) و فرسك ( fersek ) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - شفتالو . و شفتالوى تنگ پوست سرخ رنگ . و شفتالوئى كه از هستهء خود شكافته گشته جدا گردد . فرسك ( farsak ) ص . پ . فرسوده شده و كاسته شده . فرسك ( fersek ) ا . پ . هلو و شفتالو . فرسلوس ( farslus ) ا . پ . بطور افسانه سنگى را گويند كه سكندر مقدونيائى در ظلمات يافته و چون آن را بسيماب طرح كنند نقره شود . فرسلون ( farsolun ) ا . پ . طلق . فرسن ( fersen ) و ( ferasn ) ا . ع . سپل شتر . و سمب گوسپند ( مؤنث آيد ) . فرسناف ( feresn f ) و فرسنافه ( feresn fe ) ا . پ . شب عيد نوروز . فرسنداج ( farsand j ) ا . پ . امت هر پيغمبرى كه باشد . و امت مه آباد و پيروان آن . و كيش و آئين مه آباد . فرسنگ ( farsang ) ا . پ . فرسخ يعنى مسافت سه ميل كه هر ميلى چهار هزار گز بود و فرسنگ كنونى شش هزار ذرع است . فرسنگسار ( farsang - s r ) ا . پ . علامت و نشانى كه در عرض راه جهة تعيين فرسخ سازند . و سنگ چينى كه براى تعيين راه در امتداد جاده كنند . فرسود ( far - sud ) ص . پ . فرسوده . فرسودگى ( far - sudagi ) ا . پ . محو و اضمحلال و نابود شدگى . و كهنگى . و از هم ريختگى و ويرانى و خرابى . فرسودن ( far - sudan ) ف ل و م . پ . سودن و سائيدن و ماليدن . و زدودن . و دريدن و چاك كردن . و تلف كردن و ضايع كردن . و كاستن و كم كردن . و شكافته شدن . و